woensdag 1 maart 2017

Creatief begaafde kinderen

Mensen zijn allemaal verschillend, bij baby's zie je al duidelijk karakterverschillen. In mijn opvang heb ik vooral kleine kinderen: peuters en kleuters en soms baby's. Wanneer een kindje start in de opvang is er altijd een periode dat we elkaar allemaal moeten leren kennen. Soms gaat dit heel snel, bijvoorbeeld wanneer je elkaar meteen aanvoelt of wanneer een kindje heel open is en gericht is op communicatie. Soms duurt het wat langer omdat je niet altijd met alle kinderen meteen op 1 lijn zit of omdat ze vrij gesloten zijn, nog heel erg in hun eigen wereldje.

In mijn opvang werk ik met kinderen door ze te observeren en in te springen op behoefte. De meeste ouders weten wel dat het soms even duurt als er een nieuwe fase is in de ontwikkeling voordat je weer een fijn ritme hebt gevonden. Dit is mijn werk. Telkens weer het ritme opnieuw uitvinden, iedere keer als er een nieuw kindje bij komt gebeurt dit weer opnieuw. Elke nieuwe fase van het kind gebeurt dit ook weer opnieuw. Na jaren ervaring lukt dit meestal vrij snel. Maar...  Dan zijn er in mijn opvang vaak kinderen die een ontwikkelingsvoorsprong hebben of hoogsensitief zijn en dan is het verhaal toch anders. Deze kinderen hebben andere behoeften dan regulier. Ze denken anders dan gemiddeld. Voor deze kinderen is het nog belangrijker dat ik observeer en inspring op behoefte. Ik doe dan ook vaak research, wat kan ik het beste wel en het beste niet doen? Moet ik meer structuur aanbieden of juist minder? Moet ik ze meer aanbieden op cognitief gebied of meer op creatief gebied?

En dan dat laatste, creatief begaafden vallen in een hele kleine groep. Struin het internet af en je vind erg weinig informatie en nog minder opdrachten of ideeën om deze kinderen te stimuleren. Ons onderwijssysteem is dan ook meer ingericht op het cognitieve vlak voor de gemiddelde leerling. En de opdrachten op internet en in boeken sluiten hier bij aan. Er zijn diverse lijstjes te vinden die je laten zien hoe een intelligente leerling denkt in vergelijking met een hoogbegaafde leerling en een creatief begaafde leerling, maar dan heb je het wel ongeveer gehad. In het engels is er iets meer te vinden. Maar mijn taak is in dit geval het wiel opnieuw uitvinden.

Wat zijn nu de grote lijnen in het aanbod? Omdat mensen allemaal verschillend zijn is dit aangepast aan het kind. Ik las in het engels 2 voorbeelden van aanbod aan creatief begaafde leerlingen en het eerste wat opvalt is dat dat toch erg gericht is op de talenten en interesses van dat kind. En dat is ook goed. Je zult altijd je eigen observaties en denkwerk moeten doen.

1 ding waar je nooit de fout mee in kan gaan is lezen! Lezen, lezen, lezen. Wij lezen dan ook altijd veel, wil je weten wat we lezen? Op de facebookpagina van Uil & Elf deel ik regelmatig onze boeken, op dit blog hou ik bij welke boeken we hebben getipt.

Ik neem mijn dochter regelmatig mee naar theatervoorstellingen, musicals en andere creatieve shows. De Mad science shows zijn ook erg leuk en leerzaam. Creatief is niet alleen beperkt tot muziek, theater en kunst. Creativiteit vind je ook in de wetenschap.

Nu hebben we luisteren en kijken gehad, dan hebben we natuurlijk het doen. Er wordt genoeg gedaan door de kinderen, fantasie in overvloed. Maar hoe stimuleer je nu tot het leren van nieuwe skills en hoe daag je uit? We hebben door het luisteren en kijken al veel inspiratie op gedaan. Hoe zet je dit om tot doen?

Er zijn natuurlijk lessen om te volgen. Muziek, dans, toneel, circusles etc. Bij Teylers museum in Haarlem zijn regelmatig workshops voor kinderen vanaf 4 jaar. Een kind van 3 met een voorsprong kan veel van de workshops ook prima volgens met begeleiding van een ouder. Wij hebben er al een heleboel gedaan en ik ben erg te spreken over Annemarie haar passievol geven van deze workshops. Ze verteld iets over wetenschap, (In het Teylers museum kun je dan alle kanten op, want daar hebben ze een enorme verzameling.) en daarna verteld ze over het doen en kun je aan de slag met een knutsel of experiment. In jou stad of dorp worden misschien ook interessante workshops gegeven.

Je moet zelf ook een beetje creatief zijn. En tijd steken in research. Ik verzin soms zelf opdrachten. En soms pluk ik inspiratie van internet. Sjakie en de chocoladefabriek is een boek wat hier erg in de smaak viel. In het engels zijn er bij dit boek lesson plans. 1 van de opdachten was om te verzinnen hoe een chocoladepaleis steviger gebouwd had kunnen worden. Tijdens de denkopdracht werden stalen pennen verzonnen om het paleis steviger te maken en werd de chocolade gemengd met cement. Ik laat deze opdrachten dan opvolgen door praktijk. Mengt chocolade echt met cement? En als het hard wordt is het dan ook echt stevig? De meeste kinderen zijn dol op experimenten en ze leren er heel veel van.

Vind je jezelf niet creatief of heb je te weinig tijd om allerhande opdrachten te verzinnen? Dit blog van mij is bedoeld als inleiding op de creatieve opdrachten die ik van plan ben regelmatig te delen, dus volg vooral 1 van mijn facebookpagina's om mee te lezen. :)






maandag 6 februari 2017

Kinderboeken over archeologie

Mijn dochter heeft een grote interesse in archeologie, op zich niet gek, ik studeerde zelf ooit archeologie op het RUG en in Leiden. De appel valt niet ver van de boom.

Na een aantal leuke excursies en filmpjes was een beetje verdieping ook wel leuk, dus ging ik op zoek naar kinderboeken over archeologie. We vonden een paar erg leuke boeken over dit onderwerp, die we graag delen met andere kinderen die dit ook zo interessant vinden:


Swoertje wroet in vroeger - Een prentenboek over de grafheuvel















Mysterie in het veen - Over het meisje van Yde



















Groot Graaf Boek - Over 2 kinderen die graven tot aan de andere kant van de aarde
















Hebben jullie nog tips? Dan horen we ze graag. :D

zaterdag 4 februari 2017

Seizoenentafel - Er liggen bolletjes in de grond te slapen

Een seizoenentafel in de winter kan soms lastig zijn als het buiten niet sneeuwt en vriest. Zelf hang ik eigenwijs altijd gewoon gehaakte sneeuwvlokjes in het raam in de winter, hoopvol en verwachtingsvol. Maar helaas ook deze winter is er bij ons geen sneeuw gevallen, nouja een heel dun poederlaagje dan...

Maar nu ruik je het voorjaar alweer in de lucht, bij ons dichtbij de kust hoor je de meeuwen weer, vogels zingen de zon weer toe. Ik heb mijn sneeuwvlokjes dus weer opgeruimd. Maar wat nu? Het is nog te vroeg voor lammetjes, kuikens en paashazen.

Wij plantten eind 2016 bolletjes in de grond, die lagen daar te slapen en worden nu wakker. Een mooi gebruik rond 1 februari is het wakker maken van de aarde, het wekken van de plantjes die nog lagen te slapen met belletjes, liedjes en dans. Natuurlijk is dit ook de tijd voor verhalen over de wortelkindertjes die weer naar buiten komen.

De seizoenentafel kun je ook in sneeuwloze winters of het vroege voorjaar inrichten met "onder de aarde" als thema. In de winter kun je bijvoorbeeld bruine doeken gebruiken, veel kristallen, dwergen in paars- en blauwtinten en gevilte bloembolletjes.

In het vroege voorjaar ( 1 febr) kun je ontluikende bolletjes neerzetten, sneeuwklokjes, daarna krokussen en narcissen. Een mooie plaat van de wortelkindertjes erbij en je hebt al een aangeklede seizoenentafel.

Kleuren voor "onder de aarde":
Bruin
Aardetinten
Paars
Blauw

Bij de wintertijd hoort Bergkristal, maar bij het "onder de aarde" thema kun je meerdere kristalsoorten gebruiken.

Onder de grond zo diep, zo diep,
weet jij wie daar sliep?
Zaadjes, zaadjes, kleine zaadjes,
onder de grond en de dorre blaadjes.
Zaadjes slaap maar stil en zacht,
want de kabouters houden wacht.
Zaadjes slaap maar stil benee,
strakjes komt de lente fee.



*Patroontje van het tulpje in de pot van Noialand zijn te vinden op Etsy.




maandag 16 januari 2017

A story a day: Boekentips 2016

Welke boeken tipte ik in 2016?

De Notenkraker - An Leysen (4+)
Belle en het Beest - An Leysen (4+)
Hoe jij de wonderbaarlijke avontureneilanden ontdekte (4+)
The man on the moon - Engelse boekenserie (5+)
Hoera wij hebben een tuin (3+)
Emil van de Hazelhoeve (4+)
Zomer in het grote bos (4+)
Pettson gaat kamperen (3+)
Gigantosaurus (2+)
Pannenkoekentaart (3+)

A story a day: Boekentips 2017

A story a day: Wij lezen veel boeken en soms vinden we ze geweldig. Hieronder vind je de boeken die wij hebben gelezen, mijn dochter (7) heeft ze van 1-5 sterren gegeven. Veel leesplezier!


Vrouw Holle: The Bernadette Watts collectie (4+) *****
De waterdraak (5+) *
De magische avonturenplaneten (5+) **
Het geheim van de winter (5+) ****














De kronieken van Narnia - deel 1 (9+) *****
De kronieken van Narnia - deel 2 (9+) *****
Mechteld op wolvenjacht (4+) ****
De Moemins en de grote overstroming (7+) *****
Het kleine huis in het grote bos (7+) ***














Een mannetje dat niet kon slapen ( 4+) *
De zevensprong (10+) *****
Otje (5+) *****
Iep! (9+) **
De bende van Zeus (6+) *****















De brieven van de generaal (7+) *****
Wobbe met de wondermuts (5+) *
Magisch meisje (7+) *****


zondag 8 januari 2017

De ijsbeer - Jackie Morris


Een prachtig verhaal met mooie illustraties van Jackie Morris.

In het begin der tijden leefden mensen en dieren samen op de aarde en was er geen verschil tussen hen. Beer, mens, raaf, vos, zelfs sneeuw en ijs, alles had een geest, allemaal hadden ze een ziel.
The lucht was puur en helder als kristal. Woorden bevatten magie. Een toevallig gesproken woord, een wens of een fluistering, allen bevatten magie die de wereld vormde.

In deze wereld werden ze geboren, in de donkere maanden, toen de kou en de wind water in steen veranderde. Zo klein. Ze hield ze dichtbij zich om ze warm te houden in de blauwe ijsgrot die hun wereld was.

Maar Raaf bedroog haar. Ze stal één van haar kleintjes en droeg hem weg in het duister van de winter, over de bevroren zee. De beer weende toen ze ontdekte dat haar welp was verdwenen. Haar ijzige tranen vormden littekens op haar wangen.
Ze hield haar overgebleven kind dichterbij zich, veiliger en wachte op de zonsopgang. Maar ze vergat het nimmermeer.

Ver weg haaste de jager zich naar huis. Hij kon een aankomende storm ruiken, de geur van sneeuw op de snede van de wind. Zijn laatste jacht voor het echt winter werd. Hij had een paar zeehonden en sneeuwhazen om hem door het duistere jaargetijde te helpen, tot de zon weer op kwam.

Hij hoorde het diepe gekras van de raaf, zag haar zwarte vorm in de verte. De vogel vloog op toen hij dichterbij kwam en daar op de grond lag een bundeltje verpakt in een stukje witte vacht. Hij schepte het bundeltje op uit de sneeuw en legde het op de slee en haaste zich naar huis terwijl de storm hem op de hielen zat.

De storm kwam razendsnel, maar zijn honden renden snel. Eindelijk was hij veilig thuis, ze borgen het voedsel op voor de donkere dagen die gingen komen. Ze eerden de geesten van de haas en de zeehond en toen pakten ze het bundeltje cremkleurige vacht uit.
2 ogen, zwart als midwinter.
Donker haar, als ravenvleugels.
2 handjes, vingertjes opgekruld van de kou.
Een kind.

7 lange jaren hadden ze verlangd naar een kind.
Zijn moeder maakte een parka van de zeehondenhuid voor hem.
Ze voerde deze met de vacht van een witte wolf en versierde het met patronen van gekleurde kralen en witte staarten van de hermelijn.

7 jaren hielden ze hem dichtbij zich, zongen liederen voor hem, ze zongen voor hem over de zeehond en de walvis, de uil en de vos. Ze zongen over sneeuw en ijs, de wind, over zomer en winter, over duisternis en licht.
Hij hield van de verhalen en hij hield van de liederen, de taal van ijs en het lied van de wind. Het meest van alles hield hij ervan te horen over de grote witte beren. En zij hielden van hem.

Hij sprak zelden, hij glimlachte vaak.

En altijd waakte de raaf over hem.

Het was aan het eind van de zomer van zijn zevende jaar.
Zijn vader was aan het jagen, zijn moeder bracht de laatste oogst van zeehondenvlees en walvis binnen.

Hij zag in de sneeuw een bleke scherf van glanzend licht. Een stukje amber, glad geworden door de oceanen, kleurig, helder en prachtig, als een fragment van vuur, aangespoeld vanuit een plaats ver weg. Een zeehondlengte verderop lag er nog 1 en terwijl hij keek zag hij een spoor van glanzend amber, heldere juwelen op de hard samengepakte sneeuw. Hij dacht dat het gevallen sterren waren.

Hij volgde het spoor, elk stukje glanzend amber rapend, ze vasthoudend in het kommetje dat zijn handen vormden. Zijn moeder zou ze prachtig vinden. Hij bukte zich om het mooiste helderste stuk op te rapen toen de raaf aan kwam vliegen en het weggriste.

Raaf vloog over het ijs, de lengte van 4 kano's. Ze liet haar schat vallen en het lag als een vlam op het koude wit. De jongen bewoog zich om het op te rapen en weer vloog de raaf op om het weg te grissen. Het werd een dans tussen de jongen en de raaf. Alsof hij betoverd was door het spel van de raaf volgde de jongen de vogel, over de sneeuw, weg van zijn huis.

Het duurde een poosje voor hij om zich heen keek en zich realiseerde dat hij de weg terug niet wist.
De wind had een laagje verse sneeuw over zijn voetsporen geblazen.

Hij was verdwaald.

De jongen keek om zich heen. De zon stond laag aan de hemel. Hij liep er naar toe, zeker wetend dat dit de weg naar huis was, de amber kralen vastklampend. Over ijsrichels, door valleien, de kou kleefde aan hem, knaagde aan hem, voedde angst in zijn hart en botten.

Hij liep over onbekend sneeuw, terwijl de zon rees en daalde. Het duurde niet lang meer. De winter was gekomen, sterren vulden de hemel.

Poedersneeuw stal zijn energie totdat het kleine beetje kracht dat hij had weg was, hij viel op zijn knieën.

Een vermoeide slaap nam bezit van zijn ziel, ze kwamen hem halen.

Hij hoorde ze eerst, de zachte kussentjes onder de poten op de poedersneeuw, sissende hete adem in de droge koele lucht, een glimp van een oor. Hij tilde zijn hoofd op en schermde zijn ogen af met zijn gehandschoende hand. Om hem heen leek de sneeuw tot leven te zijn gekomen. Hij wist nu dat hij moest sterven.

Terwijl hij zijn hand uitstrekte naar de grootste beer, viel zijn schat van amberstenen in de sneeuw. En terwijl de beer de geur van het kind inademde, hoorde hij in zijn hart het woord “broer”.

Een paar tellen herinnerden jongen en beer, ver weg, de echo van een herinnering, de grote beer die hen dichtbij zich hield in de blauwe ijsgrot.
De jongen dacht aan zijn moeder en vader, zelfs toen Broer Beer zijn hoofd tegen het kind wreef en hem optilde en op zijn rug zette. Snel als de wind renden de 7 beren met de jongen weg over de bevroren zee.

Zijn vader volgde.

Hij speurde naar de schaduwen van de sporen van de jongen, een verschuiving van de sneeuw hier, de afdruk van een hand daar, nauwelijks een spoor.

Hij kwam op de plaats waar de jongen op zijn knieën was gezakt. Eromheen in een cirkel van chaos het teken van de beren, dat hem vulde met verdriet. Hij zag waar de amber was gevallen en zijn hart kraakte als zomerijs. Hij stond daar alleen in het witte landschap en maakte een belofte aan de herinnering van het kind.

Hij zou de beer doden die het leven van zijn kind had genomen.

De jongen klampte zich stevig vast aan de zilverwitte beer terwijl ze als de wind over de bevroren zee renden, goud glanzend in het licht van de sterren. Daarboven schenen de sterren van Caribou naar beneden.

Ze kwamen op een plaats, een heuvel van ijs. Terwijl de jongen zich op de grond liet glijden hefte de heuvel zijn hoofd op. Een reus van een beer, een gelig witte vacht, zwarte ogen. Richels van de littekens van tranen van ijs markeerden haar gezicht. De jongen stak zijn hand uit om haar aan te raken en de sporen van ijs met zijn vingers te volgen, terwijl de beer zijn geur inademde.

Dit was haar zoon, haar gestolen kind.

Ze hield hem dicht tegen zich aan, haar verloren kind. Hij begroef zijn gezicht in zijn moeders berenvacht en de herinnering van de ijsgrot vulde zijn gedachten.

Al die tijd naderde zijn vader. Ijzige tranen belemmerden zijn zicht terwijl hij de rivier van pootafdrukken volgde. Hij kwam bij de samenkomst, rende zonder angst de cirkel van beren binnen en rees zijn speer om een dodelijke klap uit te delen.

Hoog in de lucht riep Raaf. De jongen keek op en zag zijn vader en de speer. Hij sprong tussen de beer en zijn vader. Raaf haar roep had de betovering van de bloedlust gebroken en de speer van de jager rolde op de grond, terwijl hij zijn zoon optilde.

De groep beren cirkelde om hen heen, zwaaiend met hun hoofden, wachtend op een teken van de grote berin. Ze stond op, ging voor de jager en zijn kind staan en bedankte hem voor de zorg die hij had laten zien voor haar welp. Nu was hij thuis, zei ze en zou hij bij zijn eigen soort blijven, de berensoort.

Op zijn beurt knielde de jager en bedankte de berin dat zijn zoon veilig bij haar was geweest. Nu hij hem had gevonden zou hij hem mee naar huis nemen, naar zijn soort.

De jongen stond tussen de beer en de man.

Hij had het gevoel dat zijn hart in tweeën scheurde.
Hij wilde bij de beren blijven.
Hij wilde met zijn vader meegaan.

Het kind lied zijn gehandschoende hand over de kralenpatronen van zijn parka gaan.
“Ik zal bij de beren blijven in de winter, wanneer de lucht donker is en het leven zwaar.”
Zijn vader hield een opwellende snik tegen, zijn ogen waren heet van tranen.
“En ik zal bij de mensen leven in de zomer.” zei de jongen, “We zullen samen jagen.”

De grote berin nam haar zoons hoofd in haar met vacht omzoomde poten en ademde 3 keer in hem. Hij voelde zichzelf veranderen, spier en been, tand en klauw.
Samen droegen ze de jager terug naar zijn huis over de snel bevriezende zee.

Vanaf die dag leefde het kind als een beer in de winter en terwijl hij opgroeide leerde hij de gebruiken van de beren. In de zomer leefde hij bij de mensen en leerde hen de wijsheden van de beren. In de duistere tijd van de winter hing zijn moeder zijn moccasins dichtbij het vuur. Ze zong liederen voor haar kinderen over haar eerste kind, de magische vormveranderaar, kind van haar wensen.

Buiten op het ijs stond de grote witte beer, hij hefte zijn hoofd op naar de sterren en bekeek de dans van het Noorderlicht.

1 geest, 1 hart, 1 ziel, 1 soort.


zaterdag 7 januari 2017

De seizoenentafel

Een seizoenentafel, ook wel seizoenstafel, natuurtafel of natuuraltaartje genoemd, is een plekje in huis waar de natuur buiten zich binnen weerspiegelt.
De seizoenentafel wordt niet alleen gebruikt om de seizoenswisselingen in huis actief zichtbaar te maken voor kinderen, ze wordt ook gebruikt om de jaarfeesten zichtbaar te maken.


Voor kinderen is dit een hele mooie manier om feeling te krijgen met het ritme van het jaar. Welke dingen horen nu bij een seizoen en welke bij een jaarfeest? Ze kunnen actief deelnemen en hun natuurschatten op de tafel leggen of iets knutselen.

Ik heb onze versieringen, speelgoed en knutsels in 4 grote bakken opgeborgen in de voorraadkast. 1 voor de winter, 1 voor de yuletijd, 1 voor de lente en de zomer (want in de lente en zomer zijn we nu eenmaal meer buiten dan binnen) en 1 voor de herfst.
Het tevoorschijn halen van 1 van deze bakken voor een nieuw feest of seizoen is net zo heerlijk als je het zelf vroeger vond als de doos met kerstballen werd opgeduikelt.
Het geeft een sfeer van verwachting en de gezelligheid van samen inrichten.

Maar hoe doe je dat nu dat inrichten? Dat hangt helemaal af van wat voor jou passend is. Een mooie plek op de vensterbank waarop natuurlijk licht valt. Een speciale seizoenentafel die je ergens ophangt. Een plekje in de boekenkast of op het dressoir. Het belangrijkste is dat het op kindooghoogte staat. Je richt de tafel in met lappen stof in kleuren die bij het seizoen passen. Legt er de gevonden natuurschatten bij, zet er een passen prentenboek bij of houten en gevilte figuurtjes.

Maar wat doe je dan als je kleine kinderen hebt die de tere gevilte popjes in hun mond steken?
Als gastouder heb ik altijd kleine kinderen in huis. En heb ik allerlei manieren bedacht om toch een seizoenentafel in huis te hebben. Uiteindelijk heb ik nu 2 vitrinekastjes van Ikea laag aan de muur hangen, deze richten we samen in en dan doen we de glazen deurtjes (van veiligheidsglas) dicht.

Maar nu kunnen de kinderen er alleen naar kijken en dat is ook jammer toch? Om deze reden richt ik niet alleen seizoenentafeltjes in, maar heb ik ook speelgoed wat bij de seizoenen en feesten past.
Paashaasjes en babydieren van hout om mee te spelen voor de lente, sneeuwballen om binnen een sneeuwballengevecht mee te houden voor in de winter en meer.

En waarom heb ik nu 2 seizoenentafeltjes? Ik gebruik 1 van de tafeltjes voor het jaarfeest en 1 van de tafeltjes voor het seizoen. In een volgend blog zal ik vertellen hoe dat er nu in de wintermaanden uit ziet.




Wat kun je verder nog doen? Er zijn talloze ideeën om je huis creatief in te richten per seizoen/feest. Ik maak vaak een raamtekening, of een bordtekening. Ik heb in mijn ramen takken hangen, waar we ieder seizoen andere figuren aan hangen. En ik heb hoog op de kast ook nog een gezellig plekje waar mijn spullen staan, zoals kaarsen, een vaas met (nep)bloemen, een houten boom die we samen ieder seizoen de juiste aankleding geven, in de herfst knipten we bijvoorbeeld oranje en gele blaadjes en plakten deze erop. Nu is de boom kaal, maar wel versierd met kleine hertjes.

Genoeg mogelijkheden dus om het ritme van het jaar samen op een creatieve manier zichtbaar te maken in huis.